
Meirihluti vill ekki ESB
Meirihluti landsmanna vill ekki ganga í ESB. Minni- hluti þingmanna styður aðild og einn af ríkisstjórn-arflokkunum er andvígur aðild. Engin sátt um að hefja aðildarferlið.
Kostnaður telst í milljörðum
Ríkisstjórnin áætlar að beinn kostnaður við aðildar-viðræður muni nema tveimur milljörðum króna sem er líklega vanmat. Kostnaður sveitarfélaga, samtaka og fyrirtækja sem þurfa að leggja fram vinnu í aðildarferlinu hefur ekki verið metinn.
Óljós ávinningur
Ísland hefur nú þegar aðgang að innri markaði ESB og yrði fyrsta landið í áratugi sem sækist eftir aðild án þess að hafa fjárhagslegan hag af því. Aðildargjöld myndu nema tugum milljarða árlega og ESB áformar verulegar hækkanir á þeim.
Aukin óvissa
Aðildarferli væri skref í átt að gjörbreyttu umhverfi undirstöðuatvinnuvega landsins. Það gæti dregið úr fjárfestingu í landbúnaði, matvælaframleiðslu, fiskvinnslu og fleiri greinum.
Biðstaða í utanríkismálum
Gerð fríverslunarsamninga er á forræði ESB og taki Ísland stefnuna inn fyrir tollmúra ESB er ólíklegt að erlend ríki vilji ræða fríverslun við Ísland.
Röng forgangsröð
Aðildarviðræður kalla á mikla vinnu hjá ráðu- neytum, ríkisstofnunum, sveitarfélögum, aðilum vinnumarkaðar og hagsmunasamtökum. Þetta mun óhjákvæmilega bitna á brýnni verkefnum.
Þjóðin klofin næstu ár
Nei takk í ágúst leggur málið til hliðar, en já þýðir að tekist verður á um framtíð Íslands af vaxandi þunga næstu misseri. Aðildarviðræður við ESB ættu ekki að vera á dagskrá nema aukinn meiri-hluti landsmanna hafi áhuga á aðild og meirihluti sé fyrir aðild á Alþingi.
Óljóst samningsumboð
Í aðildarviðræðunum sem hófust 2009 samþykkti Alþingi skýr markmið og línur sem ríkisstjórnin mátti ekki víkja frá í aðildarviðræðum. Ríkisstjórninni var einnig skylt að upplýsa Alþingi reglulega um gang viðræðna. Segi þjóðin já í ágúst er óljóst hvort þessir fyrirvarar halda.
Samningur breytir ekki ESB
Aðildarsamningur breytir því ekki að stór og vaxandi hluti ríkisvalds flyst til ESB, áhrif Íslands í ESB yrðu hverfandi lítil, tollar ESB koma á 70% allra vörunúmera í stað aðeins 10% í dag. Ísland mun greiða með sér tugi milljarða árlega til ESB.
Aðildarsamningur breytir því ekki að ESB hefur dregist aftur úr öðrum hagkerfum og að efnahags-horfur þar eru slæmar. Auk þess er ESB í stöðugri þróun í átt að aukinni miðstýringu og hervæðingu.

Ólíkar aðstæður
Hagkerfi Íslands byggir á auðlindum og landið er fjarri meginlandi Evrópu. Aðstæður okkar, tækifæri og áskoranir krefjast öðruvísi löggjafar og skjótari viðbragða en hægt er að búast við af embættis-mönnum í Brussel. Við þurfum að stýra okkar eigin málum. Regluverk og stjórnsýsla ESB er hvort tveggja of dýrt og viðamikið fyrir Ísland.
Áhrifaleysi
Ísland yrði fámennasta ríki ESB og hefði minnst áhrif. Við ættum eitt sæti af 28 í leiðtogaráðinu, eitt af 28 sætum í ráðherraráðinu en aðeins 1/1000 af atkvæðavæginu. Ísland fengi sex þingmenn af 720 og mætti tilnefna fulltrúa í framkvæmdastjórn ESB en hann mætti ekki ganga erinda Íslands.
Ólíkir hagsmunir
Áhrifaleysi Íslands er áhyggjuefni því hagsmunir okkar og ESB eru ólíkir. Ísland ræður yfir auðugum fiskimiðum, stórri efnahagslögsögu og hreinni orku. Allt er þetta af skornum skammti í ESB. Þjóðartekjur Íslands á íbúa eru tvöfalt hærri en meðaltalið í ESB. Reikna verður með að ESB taki hag heildarinnar fram yfir hagsmuni Íslands.
Tollar hækka
ESB er tollabandalag sem leggur tolla á um 70% af öllum innfluttum vörutegundum en Ísland á aðeins um 10% vörutegunda. Við aðild myndi tollur á kínverska rafbíla hækka úr 0% í allt að 45%. Tollur á föt úr 0% í 12% á skó í allt að 17%. Rafhjól úr 0% í 10-70%. ofl. mætti nefna. Kolefnistollar ESB falla á áburð, sement ofl. Verðlag innan ESB verður því almennt hærra en utan þess. Tekjur af tollum renna að 3/4 til ESB.
Efnahagsleg stöðnun
Hagvöxtur í ESB hefur verið helmingi hægari en í Bandaríkjunum og á Íslandi. Ástæðurnar eru margar, svo sem íþyngjandi regluverk, hátt orku-verð, skortur á nýsköpun og fyrirtækjaflótti.
Evran er vandamál
Hagkerfi Íslands er kraftmikið og sveiflukennt. Með krónu hefur hagkerfið jafnað sig hraðar eftir áföll. Með evru leiða áföll frekar til atvinnuleysis, gjald-þrota og búferlaflutninga í stað verðbólgu. Peningastefna sem tekur ekkert mið af aðstæðum okkar getur valdið miklu tjóni.
Tugmilljarða framlög til ESB
Árlega myndi Ísland greiða ESB 0,7% af þjóðar-framleiðslu, 0,3% af VSK-tekjum og 75% af inn-heimtum tollum. Samtals um 50 milljarða króna árlega. Við fengjum aðeins brot af því til baka því við stöndum mun betur en hin aðildarríkin. ESB hefur kynnt áform um að hækka þessi gjöld um meira en helming. Við þetta bætast framlög til átaksverkefna ESB, oft tugir milljarða árlega.
Hervæðing
Árlega myndi Ísland greiða ESB 0,7% af þjóðar-framleiðslu, 0,3% af VSK-tekjum og 75% af inn-heimtum tollum. Samtals um 50 milljarða króna árlega. Við fengjum aðeins brot af því til baka því við stöndum mun betur en hin aðildarríkin. ESB hefur kynnt áform um að hækka þessi gjöld um meira en helming. Við þetta bætast framlög til átaksverkefna ESB, oft tugir milljarða árlega.
Útganga bæði erfið og dýr
Útganga Breta úr ESB var bæði erfið og dýr sem staðfestir að innganga í ESB er verður ekki auð-veldlega aftur tekin. Auk þess eru engin ákvæði í reglum ESB um hvernig tryggja eigi örugga útgöngu fyrir þau ríki sem hafa tekið upp evru.
-

Áfram Ísland
Áfram Ísland boðar til upphafsfundar í Sjálfstæðissalnum við Austurvöll mánudaginn 6. júlí kl 17:00. Áfram Ísland er vettvangur fólks sem velur íslenska framtíð á eigin forsendum í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst. Áfram Ísland er helgað baráttu sem drifin verður áfram af jákvæðni og bjartsýni. Áfram Ísland er hreyfing fólks með fjölbreyttan bakgrunn og frá ólíkum sviðum…
-

Evrópa: Opinn markaður eða lokað ríki?
Hannes Hólmstein Gissurarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði, fjallar um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu í grein sem birtist í Morgunblaðinu 13. maí 2026. Í greininni fjallar Hannes um þróun ESB og áhrif aðildar. Greinin er birt með leyfi höfundar og fylgir hér á eftir óstytt: „Fyrirhuguð þjóðaratkvæðagreiðsla 28. ágúst næstkomandi er í raun um það, hvort Ísland vilji…
-

Ólafur Ragnar með sterk rök gegn ESB aðild
Fimmti forseti Íslands var gestur íslenska hlaðvarpsins Chess after Dark. Í rúmlega þriggja tíma umræðu er farið yfir stöðu Íslands í heiminum í dag, Norðurslóðir, loftslagsmál, Evrópu og ESB, Kína, Indland, Bandaríkin, forsetaembættið og framtíð Íslands á tímum mikilla breytinga í heimsmálunum. Eftirfarandir eru nokkur atriði sem fram komu í máli Ólafs Ragnars og Agnar…
-

Tillaga utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu fær falleinkunn
Af þeim fjörtíu umsögnum sem bárust vegna tillögunnar voru innan við fjórðungur sem studdu tillöguna eins og hún er lögð fram. Allar aðrar umsagnir lögðu annað hvort til breytingar á efninu eða færðu rök gegn tillögunni. Umsögn Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA dómstólsins var mjög skýr. Hann segir spurninguna villandi, enda sé ekki hægt að…
-

Bókin um ESB
Bókin um ESB, eftir Frosta Sigurjónsson rekstrarhagfræðing er komin út. Hún er skrifuð af því tilefni að Íslendingar gætu fljótlega þurft að taka afstöðu til þess hvort innganga í Evrópusambandið sé skynsamleg. Þetta er ekki bók um kosti og galla aðildar Íslands að ESB, heldur gefur hún greinargóða lýsingu á uppbyggingu sambandsins, stjórnkerfi þess og…
-

Framhald eða nýjar aðildarviðræður?
Birgir Ármannsson skrifaði grein í Morgunblaðið 7. mars 2026 þar sem hann fjallar um þetta álitamál. Ríkisstjórnin boðar þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna en niðurstaða Birgis er sú að þetta sé villandi spurning í grundvallaratriðum og þar með standist hún ekki lágmarkskröfur sem gerðar eru til þjóðaratkvæðagreiðslna. Hér er hægt að lesa grein Birgis Ármanssonar.
-

Þjóðaratkvæði um ESB viðræður sagt geta orðið strax í ágúst
Samkvæmt frétt Politico í dag. Einnig kemur fram í sömu frétt að búast megi við að Alþingi komi fram með dagsetninguna á næstu vikum. „The Icelandic parliament is expected to announce the date of the ballot within the next few weeks, according to the two people who were granted anonymity to speak freely. The move…
-

Eðlismunur á EES og ESB
Erna Bjarnadóttir, hagfræðingur og stjórnarmaður í Heimssýn skrifar: Fullyrðingar um að Ísland sé „að mestu leyti í Evrópusambandinu nú þegar“, stundum talað um 75% eða jafnvel meira, standast ekki þegar litið er til þess sem full aðild að ESB felur í sér. Slíkar fullyrðingar jafna saman tveimur ólíkum lagalegum fyrirbærum: EES-samningnum annars vegar og aðild…
-

Var þá leyfilegt að plata, þrátt fyrir allt?
Þannig er fyrirsögn Reykjavíkurbréfs Morgunblaðsins þann 25. janúar 2026. Í greininni er rakið hvernig Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingar talaði einarðlega gegn því fyrir kosningar að kljúfa þjóðina með átökum um ESB og sagði: „Ég veit að fólk heldur að ég sé að blöffa með þetta. Það er bannað að plata. Það er bannað að plata…
-

Samtökin Til Vinstri við ESB stofnuð
Samtökin Til Vinstri við ESB voru stofnuð í dag 10. janúar 2026 en markmið þeirra er að standa gegn tilraunum til að innlima Ísland í Evrópusambandið. Tugir manna sóttu stofnfundinn og fjöldi fólks tók þátt í gegnum fjarfundabúnað. Heimasíða hefur verið sett á laggirnar og unnið er að uppsetningu hennar. Samtökin byggja á svohljóðandi stefnuyfirlýsingu sem samþykkt…








